Kỳ 102:

………..

Chuyện thằng Lía vì hứa với mẹ mà phải đứng yên chịu đòn thay cho thằng Nhạc để trả ơn không biết đứa nào nói mà lại đến tai mẹ thằng Nhạc. Tối đó, cha thằng Nhạc ở dưới Trường Trầu về, bà kể lại cho ông nghe thì ông liền nói với vợ và con mình:

– Thằng Lía là đứa trẻ tốt đó. Làm con trai phải như vậy mới được. Hứa phải giữ lời, có ơn phải trả. Mai con kêu nó lại cho cha nói chuyện. Nó muốn làm việc kiếm tiền nuôi mẹ thì theo cha xuống Trường Trầu mà làm. Cha sẽ trả công cho nó đủ để hai mẹ con sống.

Nhạc mừng rỡ nói:

– Cha giúp nó là hay quá rồi! Tội nghiệp nó đi xin việc suốt hai ba ngày nay mà không ai chịu nhận hết. Nó và mẹ nó đói lắm, bà ấy lại đang bệnh nữa.

Ông Phúc nói:

– Vậy mai con gọi nó đến sớm gặp cha.

– Nó không chơi với con. Nó nói con nhà giàu nên không chịu làm bạn.

– Nó bị mặc cảm thôi. Chúng ta cứ đối xử tốt với nó là được.

– Thôi, để mai con với thằng Sứt đi gọi nó. Nó thương thằng Sứt lắm.

Thế là từ đó Lía đến làm việc ở bến Trường Trầu giúp ông Phúc, cha thằng Nhạc. Nó khỏe như voi nên làm rất được việc. Những thúng trầu nguồn, những bao muối lớn được bốc lên dỡ xuống thuyền nhẹ nhàng như nó bưng chén cơm vậy. Nó làm việc rất siêng năng, hết việc của ông Phúc giao, nó lại sẵn sàng phụ giúp những người khác một cách nhiệt tình và vui vẻ nên mọi người ở bến ai cũng thương. Từ một đứa trẻ ngỗ nghịch phá phách, nay trở thành một đứa trẻ ngoan khiến nó cảm thấy rất vui nên tối nào cũng về khoe với mẹ chuyện ở bến hết. Nó bỗng nghiệm ra rằng, làm đứa trẻ phá phách có niềm vui của lúc phá phách, nhưng làm đứa trẻ tốt, giúp được mình được người thì niềm vui càng lớn hơn. Nguyễn thị từ khi thấy con thay tính đổi nết, bà mừng còn hơn lúc xưa chồng bà bắt được vàng. Đêm đêm bà thường cầu khấn Trời Phật cho đứa con của mình trở thành người tốt và tốt hơn hiện giờ nữa. Lía làm có tiền, nó mời ông thầy thuốc nam về bắt mạch hốt thuốc cho mẹ. Nguyễn thị vừa vui trong lòng vừa được ăn uống, thuốc men đầy đủ nên sức khỏe khá dần lên. Ông thầy thuốc lại tốt bụng nên đôi khi lại khám bệnh phát thuốc miễn phí cho mẹ Lía.

Làm việc ở nơi phố chợ, va chạm với nhiều người Lía mới thấy rằng trong đời kẻ xấu tuy nhiều nhưng người tốt cũng không ít. Sự căm ghét người đời lúc xưa cũng phai nhạt phần nào trong lòng Lía. Nhưng theo quan sát, hiểu biết của Lía thì với mười người giàu thì đã có hết bảy tám kẻ là xấu xa, trong khi đó với người nghèo, con số kia ngược lại. Nói đến bọn quan lại chức quyền thì còn tởm hơn nữa. Mỗi lần Lía thấy tên Biện lại Đặng Thu xuống bến thu thuế là y như rằng máu nó sôi lên vì tức giận. Đặng Thu nhỏ con, mặt choắt như chồn, thái độ thì hung hăng và hách dịch không sao tả nổi. Nó nghe các chủ hiệu ở khu chợ than phiền rằng mấy năm gần đây, ngoài chuyện hạn hán mất mùa còn có thêm cái vụ triều đình tăng thuế liên tục khiến cho bà con khắp nơi đói khổ kêu trời không thấu. Đã vậy, mấy ông quan thu thuế lại được nước làm càn, bóp chẹt mấy hiệu thương buôn không chút nương tay. Ở bến Trường Trầu mấy tháng gần đây đã xuất hiện rất nhiều người đói rách ăn xin. Nghĩ đến thân mình lúc xưa cũng từng có những tháng ngày đói cơm như thế, Lía thấy thương họ lắm, có điều kiện là ra tay giúp họ ngay.

Từ khi về làm ở Trường Trầu, Lía ít gặp thằng Nhạc. Nghe nói nó xuống dưới thôn Bằng Châu ở lại nhà họ Đinh nào đó học võ, mãi đến hôm nay, nhân ngày thôi nôi của thằng Huệ em nó thì Lía mới gặp lại. Nhà ông Phúc kỳ này mở tiệc mừng thôi nôi lớn lắm, số khách mời đông hơn năm ngoái khi làm thôi nôi cho thằng Lữ rất nhiều. Sở dĩ ông Phúc quí thằng Huệ như thế là vì lúc vợ ông ta sinh thằng Huệ, vườn hoa huệ sau và trước nhà bỗng nở rộ, mùi hương thơm ngát cả một vùng. Bà Mai Thị Hạnh, mẹ thằng Nhạc vốn rất thích hoa huệ nên đã trồng kín loài hoa này quanh nhà. Ông Phúc lấy tên Huệ đặt cho con mình cũng là vì sự kì lạ ấy. Có lần nghe thằng Sứt kể rằng cha mẹ thằng Nhạc nói tên Huệ còn giúp họ nhớ tới ba đứa con gái em thằng Nhạc sinh ra bị mất dấu của họ chỉ còn lại đứa em gái thứ tư. Còn một điều nữa khiến vợ chồng ông Phúc vui mừng là cả Nhạc và Huệ đều sinh năm quí. Nhạc thì Quí Hợi, Huệ thì Quí Dậu, riêng Lữ cũng được chữ nhâm, tức Nhâm Thân. Họ tin là nằm ở những thiên can tốt này thì mấy đứa con họ về sau tất được quí hiển.

Nhạc nhớ ơn Lía đã cứu mình năm ngoái, lại thấy Lía đang giúp việc cho cha nên tranh thủ mấy ngày về ở nhà, nó hỏi nếu Lía muốn thì sẽ chỉ lại cho mấy bài quyền nó học được của nhà họ Đinh. Nó khoe đó toàn là những bài quyền độc thủ. Lía rất muốn học võ nên nhận lời ngay. Thế là mấy đêm liền sau đó, ông thầy võ tí hon Nguyễn Nhạc và tên đồ đệ Lía mải mê kẻ dạy người học. Lía học chữ thì dốt nhưng học võ lại rất nhanh. Chỉ mấy đêm mà bao nhiêu khẩu quyết của các bài thảo Ngũ môn, Ô du, Trương phụng hoàng, Thiền sư, Xung thiên… cùng những thế võ thằng Nhạc học được nó đã thuộc nằm lòng. Đã thế lúc múa quyền, đòn của Lía lại rít gió vù vù nghe rất tợn. Thằng Nhạc thấy nó đi quyền thì gật gù:

– Mày có khiếu học võ đó Lía. Nếu mày được bác Nhưng dạy cho thì sẽ trở thành cao thủ vô địch thiên hạ. Gọi mày là Phú Lạc Vương thật đúng.

Lía cười:

– Tao phải lo làm việc nuôi mẹ, đâu có tiền, cũng đâu có thời giờ xuống đó học võ. Tao học lại của mày rồi ráng tập cũng được. Bây giờ mày là thầy tao rồi đó. Tao mà là Phú Lạc Vương thì mày là Tây Sơn Vương.

– Thầy con khỉ khô! Mày mà đấm một cú, tao chỉ có nước đi đời nhà ma, ở đó mà làm thầy với Tây Sơn Vương. À, Lía nè, nếu mày trở thành cao thủ võ lâm, đánh khắp thiên hạ vô địch thủ thì mày sẽ làm gì?

Lía ngạc nhiên nhìn thằng Nhạc:

– Sao tự dưng mày hỏi chuyện không thể nào có đối với tao vậy?

– Thì mình ví dụ vậy mà. Cứ coi như là ước mơ của mày vậy đó. Mày trả lời đi.

Lía bỗng lây cái giấc mơ làm người hùng của Nhạc, nó nói:

– Nếu tao có thể đánh khắp thiên hạ vô địch thủ thì tao sẽ tiêu diệt hết lũ tham quan, đánh đổ sạch đám cường hào, cướp hết con mẹ nó của cải của những nhà trọc phú để giúp cho đám người nghèo khó trong thiên hạ này. Còn mày, mày sẽ làm gì?

– Lúc nãy mày gọi tao là Tây Sơn Vương, tự nhiên nghe thích thích sao á. Tao mơ được làm Tây Sơn Vương. Cha chả, Đại tướng Phú Lạc Vương Lía đâu, mau đem binh đánh dẹp lũ giặc cướp An Thái cho ta, bắt thằng Đằng phản bội và thằng Sáu Lù về đây cho ta trị tội!

Lía thích nhất hát bội, nó thấy thằng Nhạc diễn tuồng thì liền phụ họa theo:

– Dạ muôn tâu Tây Sơn Vương, hạ thần Lía y lịnh. Thùng… thùng… thùng…

Hai thằng phá ra cười.

Sau đó Nhạc trở xuống Bằng Châu học võ, Lía tiếp tục công việc phụ giúp ở bến Trường Trầu. Tuy hai đứa có thân nhau hơn nhưng hai cuộc đời trái ngược nhau khiến cho Lía thấy mình không thể nào gần gũi với thằng Nhạc được. Mặc cảm sang hèn, chủ tớ khiến nó tự đặt mình ở một thế giới khác với thế giới của thằng Nhạc. Thế giới của nó là thế giới của những người lao động, những kẻ ăn mày lang bạt. Nó thấy mình thân thiện với thằng Sứt, thằng Bưu và những đứa trẻ ăn mày ở bến trầu hơn. Càng sống gần mấy đứa trẻ nghèo đói, sự căm ghét bọn nhà giàu và đám quan quyền hống hách trong lòng nó càng sâu hơn.

Hôm đó, gần cuối năm Ất Hợi 1755, Lía đã được mười lăm tuổi. Từ nhỏ nước da của nó vốn đã ngăm đen, hai năm nay làm việc dưới bến, nắng mưa dầu dãi nên lại càng đen hơn nữa. Nhưng nhờ thế mà trông nó rất ra dáng một thiếu niên dũng mãnh. Nó để tóc dài không cắt vì quá hâm mộ nhân vật Hạng Võ trong vở hát bội được xem cho nên bây giờ nhìn nó thật giống y mấy pho tượng hộ pháp ở chùa. Cuối năm là mùa thu thuế gộp, những người buôn bán nếu có nợ thuế trong năm thì phải tìm cách nộp đủ lại cho chính quyền sở tại để từ đó nộp về Phú Xuân, kết thúc hồ sơ mỗi năm. Những dịp cuối năm thế này, nhất là những năm mất mùa, đời sống khó khăn, nếu bắt các hộ buôn bị thiếu thuế phải nộp đủ là chuyện rất khó. Chưa kể những hộ nông dân làm ruộng, vì mất mùa nên sổ nợ thuế của họ luôn dày cộm. Vì vậy, nếu không có biện pháp mạnh thì sẽ không thể thu đủ thuế được. Năm nay, rút kinh nghiệm những năm trước, chính quyền huyện Tuy Viễn gởi một toán lính đi kèm theo mỗi viên Biện lại để thu thuế cho có hiệu quả hơn.

Viên đội trưởng đi theo tên Biện lại Đặng Thu để thu thuế vùng Trường Trầu – Kiên Mỹ kỳ này nghe đâu là cháu của quan huyện Tuy Viễn. Mà cũng có tin đồn hắn chính là con riêng của ngài quan huyện. Hắn là tay hung dữ vô cùng. Mấy hộ buôn thiếu thuế không có tiền nộp, hắn cho bọn lính thẳng tay đánh đập, còn tịch thu tài sản để khấu trừ. Chính Lía đã chứng kiến cảnh bọn chúng vào cửa hàng của ông Phúc tác oai tác quái nhưng ông Phúc vốn mềm mỏng khéo léo nên mọi chuyện mới êm. Rồi tên đội trưởng ấy lại liên tục ra tay hành hung những chủ buôn khất nợ quanh bến. Lía thấy vậy, lòng giận run nhưng vẫn cố kìm nén. Cho đến khi tên đội trưởng cho lính đánh ông chủ tiệm thuốc nam cùng đứa con gái lớn của ông ta thì Lía hết nhịn nổi. Mấy năm nay, ông thầy thuốc này đã cứu mẹ nó, tuy nó không nói ra nhưng vẫn luôn coi ông ta là ân nhân của mình. Ông ta lại là người nổi tiếng nhân đức, cứu giúp rất nhiều bà con ở đây, nay chứng kiến cảnh cha con ông bị tên đội trưởng và đám lính hành hung thì uất khí trong Lía bùng nổ. Nó hét lớn một tiếng như cọp gầm, khiến mọi người giật mình hoảng sợ:

– Dừng tay!

……….

(xem tiếp vào ngày mai)