Kỳ 137:

Hồi thứ ba mươi bảy

Dân cảm đức hát câu vè chàng Lía

Đất Tây Sơn hào kiệt luận Truông Mây

*

 

Vài ngày sau, hai mươi chiếc thương thuyền rời cửa An Dũ và Đề Gi, chở theo đoàn di cư đầu tiên lên đến gần ngàn người vào Mỹ Tho. Những người di dân bấy nay được sự che chở, giúp đỡ của các nghĩa sĩ Truông Mây, giờ lại được đưa đi định cư ở vùng đất trù phú phương Nam khiến họ cảm kích đến tận đáy lòng. Với hai bàn tay trắng, họ không biết làm gì hơn để bày tỏ lòng biết ơn với các nghĩa sĩ ngoài nước mắt. Họ mang theo vào miền đất mới xa xôi hình ảnh của những chàng hiệp sĩ Truông Mây, mà đặc biệt là chú Lía – họ gọi thế, cùng những bài vè mộc mạc để ca tụng chàng.

Có người ở phủ Quy Nhơn

Quán Phù Ly huyện gần miền Bích Khê

Cha xưa lính thú thải về

Ăn cận nằm kề sinh được một trai…

Chuyến di dân ấy đã gây một tiếng vang lớn, lan truyền khắp trời Nam. Những người đói khổ lục tục kéo nhau đến Hoài Nhơn và Phù Ly để xin vào các trại tị nạn mong tìm sự giúp đỡ. Việc này vô tình đã trở thành một vấn nạn hết sức nghiêm trọng, làm đau đầu các thủ lĩnh Truông Mây. Trong một buổi họp, Lê Trung nói:

– Tình trạng dân nghèo kéo đến nương nhờ ngày một đông, chúng ta không có đủ lương thực để giúp họ. Tôi đã cho lệnh đóng cửa các trại di cư, không tiếp nhận thêm nhưng dân ăn mày các nơi vẫn đổ xô về. Đã có một số người già yếu chết vì không chịu nổi cái nóng cực độ của mùa hè năm nay. Chúng ta phải tìm ra biện pháp gấp, nếu không tình hình sẽ còn tồi tệ hơn.

Lía nói:

– Quả thật là nan giải. Chúng ta đang ở trong hoàn cảnh “bỏ thì thương mà vương thì tội”. Đành phải giúp họ theo kiểu nhỏ giọt, hi vọng hạn hán sẽ qua mau để vụ lúa hè – thu có thể canh tác được. Như vậy may ra có phần dễ thở hơn.

– Tôi đã cho họ khai thác các vùng đất cao, ven mé núi… để trồng mì, bắp thay lúa gạo. Nhưng việc đó cũng chỉ đáp ứng được phần nào thôi. Giờ chỉ còn cách là bỏ mặc những người mới đến để tránh tình trạng dân khắp nơi tiếp tục đổ về.

Trần Lâm nói:

– Đành phải như thế. Chúng ta và họ đành phải chịu đựng gian khổ trước mắt để còn lo tính chuyện lâu dài. Tôi vừa nhận được tin triều đình Phú Xuân đang chuẩn bị bốn đạo quân lớn để tấn công chúng ta. Cần phải tích trữ một lượng lương thực lớn để nuôi quân trong cuộc chiến sắp tới. Chúng ta phải nghĩ đến việc chiến tranh trước rồi mới tính đến chuyện cứu trợ sau. Bởi vì nếu cuộc chiến lần này thất bại thì cả tính mạng của chúng ta cũng không còn, đừng nói gì đến chuyện giúp cho người khác. Việc miền Nam cứu trợ nay đã đến tai triều đình rồi, tôi tin chắc họ sẽ tìm cách ngăn chặn hoặc cướp lấy để đẩy chúng ta rơi vào thế chết đói cùng với đám dân nghèo kia.

Lía hỏi:

– Vậy chúng ta phải làm gì?

– Đệ đã đưa tin vào Nam bảo họ không nên đi theo đoàn lớn nữa mà chia ra từng chiếc một để tránh tai mắt. Trong việc này, Tiểu Phi cùng bang Hành Khất đã phải giúp đỡ rất nhiều trong việc hộ tống thuyền.

– Bọn Phú Xuân dự định kế hoạch ra quân thế nào?

– Họ chia quân làm bốn đạo. Đạo thứ nhất từ Quảng Ngãi tấn công đèo Thạch Tân. Đạo thứ hai từ Phú Xuân theo đường biển tấn công vào cửa An Dũ và Đề Gi. Đạo thứ ba xuất phát từ phủ Quy Nhơn đánh thẳng ra Phù Ly. Đạo thứ tư sẽ từ Phú Yên, vòng theo ngọn Dương An Sơn, đi tắt qua Vân Canh rồi ngược lên Tây Sơn vào Vĩnh Thạnh để tấn công Truông Mây này.

Hồ Bân hỏi:

– Kế hoạch chống địch của ta thế nào?

– Đệ còn đang thao luyện quân sĩ nên chưa quyết định. Thao luyện xong mình sẽ gởi quân bổ sung cho các nơi. Chừng nào nắm rõ được lực lượng từng cánh và tướng lãnh của địch thì ta mới có thể có kế hoạch rõ ràng.

Thiên Tường nói:

– Đạo binh thiết kỵ của đệ giờ đã lên đến hơn tám trăm kỵ mã. Đệ muốn chia ra làm bốn phân đội để có thể dùng khi cần tiếp viện cho các nơi, Lâm ca thấy thế nào?

– Như thế rất tốt. Nhưng cứ điểm chính yếu của đội thiết kỵ là Lại Khánh. Trước mắt, đệ lập ra năm toán nhỏ, mỗi toán năm mươi thiết kỵ quân rồi đưa đến bốn căn cứ chính gồm đèo Thạch Tân, cửa An Dũ, cửa Đề Gi và thành Truông Mây. Riêng Truông Mây ở núi Bà, đệ đưa vào đó một trăm thiết kỵ, số còn lại đóng ở Lại Khánh để tùy cơ ứng biến. Đạo quân thiết kỵ của đệ sẽ là nhân tố quyết định trên mọi chiến trường. Đệ phải tập luyện cho họ thật kỹ và tuyển ra những toán trưởng tài giỏi để chỉ huy các toán. Chọn xong, đệ giao họ lại cho ta và đại ca để huấn luyện thêm.

– Đệ sẽ tiến hành ngay.

Trần Lâm dặn Hồ Bân:

– Phần tam ca phải chuẩn bị quân phòng thủ cho căn cứ Truông Mây này thật vững chắc. Tam ca đã nắm hết mọi nguyên tắc và cách phòng vệ ở đây, đệ không có ý kiến gì thêm. Chỉ cần thao diễn cho nghĩa binh và chuẩn bị thêm vũ khí nữa là được.

Cha Hồ nói với Hồ Bân:

– Cuộc chiến sắp tới sẽ rất cam go, ngươi nên điều tiết việc uống rượu lại. Thất bại lần này thì mọi chuyện sẽ ra tro hết cả đấy.

– Cháu biết rồi, chú an tâm.

Lía thở dài buồn bã:

– Chiến tranh sắp tới sẽ còn khiến cho trăm họ đói khổ hơn nữa. Lũ tham quan và bạo chúa ở Phú Xuân thật đáng chết ngàn lần.

Lê Trung nói:

– Chúng ta không còn cách nào khác, bởi vậy mọi việc bây giờ phải ưu tiên cho sự thắng lợi của cuộc chiến sắp tới. Có như thế thì mới giải quyết được tận gốc rễ của vấn đề.

***

Trong suốt mùa hè đó, các chuyến tàu chở lương thực cứu trợ từ miền Nam đã lẻ tẻ từng chiếc một lén lút cập các bến An Dũ, Đề Gi. Sau khi đổ gạo xong, họ đưa những người dân muốn di cư vào Nam đi. Tiết Đại Thử sắp đến nên khí trời oi bức không tả nổi. Người ta nói “nắng tháng tám, nám trái bưởi” quả thật quá đúng với mùa hạ năm nay. Có điều, ở vùng Phù Ly và Hoài Nhơn chẳng còn trái bưởi nào để cho nắng hun nám cả. Mọi thứ đều bị đám người nghèo khó tập trung ở đây ăn ngấu nghiến, bất kể sống chín. Lương thực thiếu thốn, nắng lại gay gắt nên nhiều người già yếu đã chết vì không chịu đựng nổi. Chẳng riêng gì ở đây, những nơi khác tình cảnh thê lương cũng không kém. Dân thì lang thang chết đói mà triều đình lại âm thầm chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh lớn để chống lại bọn cướp cạn Truông Mây, bọn cướp mà chính chúng đã phải chia hai, chia ba từng hạt gạo, hạt muối để cứu lấy đám dân nghèo mà lẽ ra triều đình phải có trách nhiệm lo lắng cho họ.

Để chuẩn bị cho cuộc chiến đó, triều đình đã thu thuế nặng tay hơn để vét thêm lúa gạo, nhu yếu phẩm. Ngoài ra, phủ Chúa còn cho đúc thêm nhiều tiền kẽm để có tiền cho triều đình chi dụng. Bọn tham quan nhân cơ hội đó đã đúc tiền một cách vô thưởng vô phạt để bỏ vào túi riêng, tạo ra tình trạng lạm phát. Đó là chưa kể lượng tiền đúc lậu từ miền Nam do một số người Minh Hương làm chủ. Đồng tiền trong nước bị mất giá nên không ai còn muốn giữ tiền nữa, họ chỉ muốn giữ của mà thôi. Nhà nông giữ lúa gạo, thương nhân trao đổi bằng hàng chứ không muốn thâu tiền. Từ đó, nạn thiếu gạo càng trầm trọng hơn, dẫn theo nạn đói gia tăng chóng mặt.

Nỗi thống khổ và oán hận thật không còn chỗ nào để chứa trong những thân người gầy gò ốm đói kia. Nhiều người đã giết cả đám quan quân đi thu thuế rồi tự tử chết ngay trên đống lúa hay nơi cửa hàng của mình. Người ta nói người hành không bằng trời hành, nhưng dân chúng bây giờ đã bị cả trời lẫn người hành nên đúng là chỉ còn còn có đường chết thôi. Tự giết mình, không phải ai cũng có đủ can đảm để làm, do đó đại đa số đành phải gồng mình chịu đựng và hướng về Truông Mây để cầu mong họ chiến thắng cuộc chiến này càng nhanh càng tốt.

Người ta ầm ĩ kháo nhau một cách công khai nguyện vọng của mình là đứng về phía bọn cướp Truông Mây mà không còn e dè đám quan binh nữa. Người dân đến lúc tận cùng thì họ đâm liều, họ không dám tự đâm họng mình để chết nhưng họ không còn sợ bị giết bởi quan quân triều đình. Nếu bọn quan lính làm quá thì họ sẽ liều mạng để chết chung. Mà ngay cả bọn quan lính, chỉ có một số ít vô lương mới lợi dụng cơ hội đạp lên sinh mạng của người khác để kiếm chác làm giàu cho riêng mình, còn đại đa số họ thông cảm với đồng bào ruột thịt vì chính gia đình, những người thân, chòm xóm của họ cũng đang ở trong tình trạng khốn cùng đó.

Riêng với người dân ở hai huyện Phù Ly và Hoài Nhơn, họ đã bày tỏ rõ ràng sự quyết tâm liều chết theo nghĩa binh Truông Mây, nhất định không để cho đám binh triều bén mảng vào vùng đất đầy tình thương yêu bảo bọc này. Người ta khuyên bảo nhau cùng đồng lòng ở ngoài chợ, trong quán ăn hay ngay cả khi tình cờ gặp nhau trên đường. Tinh thần đoàn kết ấy đã làm cho Phú Xuân vô cùng lo ngại và nhân dân những nơi khác bàn tán xôn xao.

………..

(xem tiếp vào ngày mai)