Kỳ 91:

…….

– Vậy được, cảm xúc từ khung cảnh và bài thơ của Bằng huynh đêm hôm trước tôi vẫn giữ mãi, xin mượn từ và ý trong đó để làm của riêng nhé.

Rồi chàng cao giọng ngâm:

Vân vụ sơn đầu nguyệt mãn thiên

Thanh phong dã thượng tải phương liên

Liên trì dục nguyệt văn tiên tiếu

Dạ đáo vô chung diệc niệm thiền

Phong vũ hốt cuồng hoa lạc tận

Huyết mãn Liên Trì biên cốt khô

Ma ảnh phiêu phiêu Long Cốt hận

Tiếu khốc thê thê lãnh nguyệt hồ.

Dịch:

Mây mù trên đỉnh núi, trăng sáng khắp bầu trời

Làn gió mát thổi qua cánh đồng mang theo hương sen

Trăng tắm dưới ao sen vẳng nghe tiếng cười của tiên nữ

Đêm đến không tiếng chuông vẫn thấy lòng thanh tịnh.

Chợt bão tố cuồng phong nổi lên hoa sen rụng hết

Máu nhuộm Liên Trì xương khô chất đầy bên bờ

Bóng ma vất vưởng ở núi Long Cốt còn ôm mối hận

Tiếng khóc cười thê lương những đêm trăng lạnh trên hồ.

Đoàn Phong vừa ngâm dứt bài thơ, không khí vui nhộn của cuộc rượu bỗng chùng xuống. Hình ảnh thương đau của hai vụ thảm sát lại hiện lên trong tâm trí mọi người. Hiền Nhi rươm rướm nước mắt nói:

– Bài thơ nghe thật cảm xúc. Âm hưởng hết sức dạt dào, Hiền Nhi nghe mà không ngăn được nước mắt. Tuy không đúng luật nhưng với Hiền Nhi thì đây đúng là một tuyệt tác.

Đoàn Phong nói:

– Cảm ơn cô gái. Do cô là người nhạy cảm lại tốt bụng nên mới thấy vậy mà thôi.

Kim Hùng tán thành ý kiến của Hiền Nhi:

– Đúng vậy. Bỏ qua chuyện luật lệ Đường thi gì gì đó đi, bài thơ của Phong huynh quả thật là đầy cảm xúc. Tôi rất thích.

Đoàn Phong cười nói:

– Quả tình khi làm thơ tôi không thích bị bó buộc trong vấn đề tuân thủ niêm luật, nó khiến cho kẻ làm thơ mất đi sự phóng túng, thoải mái.

Đại Bằng phản đối:

– Ba người nói thế tôi không đồng ý. Phong huynh đừng giận nhé.

Đoàn Phong mỉm cười:

– Xin anh cứ tự nhiên, nhân cuộc vui chúng ta cứ thẳng thắn trao đổi để hiểu nhau hơn.

– Theo tôi, cuộc chơi nào cũng có lề luật của nó. Đã là Đường thi thì phải tôn trọng qui luật của Đường thi. Còn không thì nên chọn thể thơ khác. Cũng như một quốc gia vậy, trên có vua dưới tất có thần tử. Tôn ti này vốn được ràng buộc bởi những lề luật gọi là “tam cương” và “ngũ thường”. Nếu thoát ra ngoài lề luật đó tất rơi vào phản loạn, đại nghịch. Người quân tử không làm điều này.

Kim Hùng lên tiếng cãi:

– Anh thì lúc nào cũng tam cương với ngũ thường. Tôi ủng hộ lối suy nghĩ phóng khoáng của Phong huynh. Đồng ý là mọi cuộc chơi cũng như mọi tổ chức, quốc gia đều phải có lề luật riêng, nhưng nếu lề luật đó bó buộc con người vào một khuôn khổ không thể chấp nhận được thì chúng ta hoặc phải loại bỏ hoặc phải sửa đổi nó đi. Không thể cứ bo bo giữ hoài một luật lệ cũ rích đã có từ ngàn xưa do người thượng cổ đặt ra được.

Ngô Mãnh vỗ tay nói:

– Hay lắm! Mãnh tôi là tên võ biền, không dám lạm bàn về thơ văn nhưng nghe Hùng huynh nói tôi quả thấy khoái chí vô cùng. Đời người ngắn ngủi, sao không sống cho thoải mái mà lại cứ bó mình vào những luật lệ khô cứng không cần thiết chứ? Ví như uống rượu, sao không nâng bát lớn hoặc ôm cả vò mà nốc cho sảng khoái, việc gì cứ phải lỉnh kỉnh chén ngọc mâm vàng thì mới là rượu ngon?

Đại Bằng nhìn Kim Hùng nghiêm sắc mặt nói:

– Nói thế là không đúng. Nghề chơi cũng lắm công phu. Không công phu thì cuộc chơi sẽ không thú vị, không công phu thì người chơi sẽ không bao giờ được biết thế nào là sự tuyệt đỉnh của nghệ thuật. Có xả thân, có dâng hiến mới tìm được giá trị đích thực cần đạt đến. Còn về mặt xã hội, nói như chú thì đạo của người quân tử đành xếp xó ư?

Kim Hùng lại phản đối:

– Anh thì lúc nào cũng khư khư giữ cho đúng cái đạo quân tử của ngài Khổng phu tử. Mà không biết cái đạo ấy có phải thực là của ngài không, hay lại là của bọn vua quan nhà Hán, nhà Đường sau này biên chế ra để phục vụ cho mục đích của chúng? Em thì chuộng phong cách của những chàng hiệp sĩ chúng ta hơn.

– Phong cách hiệp sĩ của chúng ta là thế nào chú nói anh nghe thử?

– Em không biết diễn tả thế nào cho đúng nhưng rõ ràng là người hiệp sĩ của chúng ta cũng cứu khốn phò nguy, kiến nghĩa dũng vi. Tuy nhiên cuộc sống của họ thật hào sảng, khoái hoạt, không gò bó, cúi đầu.

Đoàn Phong nói:

– Nghe anh Đại Bằng hỏi về tính cách của người hiệp sĩ làm tôi nhớ lại lần đầu tiên gặp Võ Trụ huynh ở chùa Thiên Mụ năm trước. Khi ấy Võ Trụ huynh đang giải thích cho tên đồ đệ về sự hòa đồng tam giáo Nho, Thích, Lão và có đúc kết lại tính cách của người hiệp sĩ trong xã hội đương thời của chúng ta. Thật đơn giản nhưng chí lý và thâm sâu.

Đại Bằng giục:

– Phong huynh nói lại nghe thử đi.

Đoàn Phong uống cạn chung rượu như để tưởng nhớ đến người bạn quá cố rồi nói:

– Lúc đó, anh ấy nói: “Người hiệp sĩ mà xã hội hiện thời của chúng ta đang ca tụng mang sự hòa hợp chung của ba đạo Nho, Thích, Lão. Người hiệp sĩ có cái khí tiết quân tử, đức độ trung dung của Nho giáo, có tính ung dung tự tại của Lão giáo, có cái tâm từ bi của Phật giáo và tấm lòng nhân bản của Việt Nho nguyên thủy”.

Kim Hùng và Ngô Mãnh đồng vỗ tay:

– Chí lý! Chí lý!

Đại Bằng cũng gật gù tán thành:

– Đúng là lời cao luận.

Đoàn Phong cười nói:

– Cũng nhờ lời cao luận đó mà chúng tôi quen nhau. Hà! Nay thì anh ấy đã ra người thiên cổ. Thật đáng hận.

Hiền Nhi từ bé đã được Văn Hiến dạy cho chữ nghĩa văn chương nên với nàng, ý kiến của Văn Hiến luôn là khuôn vàng thước ngọc. Nàng bèn hỏi:

– Về luật thơ thì ý anh hai thế nào?

Văn Hiến đáp:

– Thơ Đường luật do người sống ở đời Đường bên Tàu đặt ra để qui định cách sáng tác riêng trong cuộc chơi thơ của họ. Ai thích thì cứ theo đúng luật mà chơi, ai không thích thì tìm thể thơ khác. Anh Đại Bằng lúc nãy nói rất đúng, ngày xưa anh hai cũng luôn giữ mô thức sống như vậy nhưng hơn một năm nay, trải qua nhiều biến cố cũng như sau mấy tháng gặp lại sư phụ và sư Phật Chiếu với bao nhiêu lời giáo huấn, cái nhìn của anh hai về cuộc sống và xã hội đã khác đi nhiều rồi. Bài thơ của Phong huynh đã phản ảnh đúng tâm hồn và cảm xúc của anh ấy, do đó nó dễ thâm nhập vào lòng người hơn. Và đó mới là điều quan trọng, còn những chi tiết khác như luật lệ chỉ là thứ yếu thôi. Xã hội mỗi thời mỗi khác, con người cũng vậy, tri thức và tâm thức cũng biến đổi theo thời gian, không gian cho nên mọi luật lệ cũng cần phải thay đổi để phù hợp. Đó là sự biến dịch. Dịch biến để thông, không biến sẽ bị cùng, bị tắt. Nếu mãi bó mình theo luật lệ do người khác đặt ra thì chắc chắn sẽ không làm được bài thơ hay như thế. Huống chi luật Đường thi là của Tàu, vậy hà cớ gì chúng ta là người Việt mà lại cứ chăm chăm giữ đúng luật? Hơn nữa, cứ bắt buộc đúng theo niêm luật sẽ làm khó cho những ai không rành về nó.

Hồng Liệt nhảy dựng lên vỗ tay nói:

– Hay lắm! Từ nay ta không thể gọi ngươi là đồ gàn được nữa rồi.

Đại Bằng tỏ vẻ bực bội:

– Chú nói thế sao được? Bài thơ của Phong huynh rõ ràng là thất ngôn bát cú mà. Đó là thể thơ Đường luật. Đã là thơ Đường luật thì phải tuân thủ đúng niêm luật của nó. Tuân thủ luật mà thơ vẫn hay, đó mới là cách chơi của bậc cao sĩ.

Văn Hiến nói:

– Em không bác bỏ việc tuân thủ luật thơ, nhưng thơ bảy chữ tám câu đâu nhất thiết phải là thơ Đường luật. Giờ đã là thời Vua Lê, Chúa Nguyễn chứ đâu còn là thời của Đường Minh Hoàng trị vì. Thời nay là thời của những hiệp sĩ tiêu diêu tự tại như Võ Trụ huynh đã nhận xét, không còn là thời của quân tử hay hảo hán bó gối khép mình nữa rồi.

– Nói như thế chẳng khác nào chú đang chối bỏ hết mọi giá trị luân lý, kỷ cương mà xưa nay chúng ta vẫn tôn vinh.

– Có lẽ chúng ta nên làm vậy, làm một cách từ từ để lột bỏ cái vỏ quân tử Hán đi và khoác chiếc áo hiệp sĩ Việt vào. Như thế dân Việt ta mới có cơ hội lớn mạnh, tự cường được.

– Vậy thì theo chú bài thơ của Phong huynh thuộc thể thơ gì?

– Thoát khỏi luật lệ gò bó đó là sự tự do. Là thể thơ tự do vậy.

Ngô Mãnh vỗ tay đánh “bốp” một tiếng:

– Hay lắm! Tự do! Người sống tự do để uống rượu và làm thơ tự do.

Đoàn Phong cũng tán thành:

– Cao luận! Đoàn Phong tôi xin kính cẩn lắng nghe và ghi nhớ để làm người.

Kim Hùng vỗ vai Văn Hiến cười ha hả nói:

– Được, tốt lắm! Anh mừng cho chú đã có sự thay đổi lớn.

Đại Bằng định lên tiếng phản đối tiếp nhưng thấy mọi người đều ủng hộ ý kiến của Văn Hiến nên lại thôi. Hiền Nhi có chút cảm thông với Đại Bằng nên rót rượu ra các chung nói:

– Thôi, các anh đừng tranh luận nữa. Uống ly rượu khải hoàn này đi, chính tay Hiền Nhi rót mừng đấy.

Đoàn Phong nheo mắt nhìn Hiền Nhi:

– Đây là ý tứ trong câu kết của bài tứ tuyệt mà Trương huynh vừa ngâm phải không? Năm người chúng tôi xin được uống ké vậy.

Hiền Nhi tròn xoe mắt ngạc nhiên hỏi:

– Sao Phong huynh lại nói năm người uống ké?

Đoàn Phong mỉm cười ý nhị:

– Thì câu kết rằng “Hàn môn hỉ tửu khải hoàn lang”, không phải là cuộc rượu của người hiền nữ mừng đón tình lang của mình về sao? Năm chúng tôi không phải là những người được uống ké thì là gì?

Hiền Nhi đỏ mặt:

– Không phải! Chữ “lang” của anh hai là chỉ các chàng trai nói chung chứ đâu phải là tình lang. Phong huynh…

Đoàn Phong cướp lời:

– Cho nên tôi mới nói Trương huynh còn tài hơn cả Tào Thực. Trong chớp mắt đã làm được bài thơ theo yêu cầu của Đinh huynh, lại còn khéo léo chơi chữ để dành tặng riêng cho Hiền Nhi nữa.

Nói xong chàng cười ha hả. Hiền Nhi nghe Đoàn Phong nói thế thì đỏ mặt thẹn thùng. Nàng bối rối cãi:

– Là Phong huynh nghĩ ác cho Hiền Nhi đó thôi. Anh hai làm gì có ý đó.

Xong nàng vụt đứng lên bỏ chạy vào nhà. Năm chàng trai nhìn theo cười lớn. Văn Hiến nhìn Hồng Liệt bằng một thái độ hết sức nghiêm túc.

– Nhờ ngươi giúp ta một chuyện.

Hồng Liệt hỏi:

– Chuyện gì?

– Chuẩn bị tinh thần giùm cho Hiền Nhi. Ta muốn chính thức cầu hôn nàng.

Hồng Liệt vì đã nghe Văn Hiến nói về việc này rồi nên không tỏ vẻ ngạc nhiên lắm. Riêng bốn chàng trai còn lại thì có chút bất ngờ. Sau đó, không hẹn mà cả năm người cùng bưng chung rượu Hiền Nhi vừa rót lúc nãy lên cười vui vẻ. Đoàn Phong nói:

– Chúc mừng, chúc mừng! Hỉ sự này càng sớm càng tốt nhé. Hôm nay uống trước ly này đi đã.

Đại Bằng nói:

– Như vậy ly rượu khải hoàn trở thành ly rượu cầu hôn rồi. Hay lắm! Xin chúc mừng chú.

Trong đêm trăng thanh vắng ở cửa Hàn, sáu chàng trai cụng chén nghe “coong” một tiếng thật giòn.

*****

Xem tiếp vào ngày mai:

Hồi thứ mười tám

Trai anh kiệt sánh duyên cùng thục nữ

Chúa loạn luân quốc sĩ hận gian thần

*

Cuối hồi mời thưởng thức âm nhạc thư giãn:

Nhạc phẩm: Love Story  –  Paul Mauriat